TBMM'den Çocuk ve Aile İçin Dev Yasal Reform
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulunda kabul edilerek yasalaşan yeni kanun teklifi, çocuk haklarından ceza infazına, silah güvenliğinden bıçak satış sınırlamalarına kadar pek çok alanda köklü değişiklikleri beraberinde getirdi. Yapılan düzenlemelerle hem çocukların suça sürüklenmesinin önüne geçilmesi hem de aile kurumunun daha etkin korunması hedefleniyor.
Silahını Dikkatsiz Muhafaza Edene 3 Yıla Kadar Hapis
Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun’a eklenen yeni maddeyle, ateşli silahların muhafazasında ihmali olanlara ağır yaptırım getirildi. Silahın dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı şekilde saklanması nedeniyle bir çocuk tarafından ele geçirilmesine sebebiyet veren kişiler, 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ile yargılanacak.
Çocuk Ceza Hukukunda Yaş İndirimi Esnetildi
Türk Ceza Kanunu’nda (TCK) yapılan reform niteliğindeki değişiklikle, 15-18 yaş grubundaki çocukların kasten öldürme veya ağırlaştırılmış yaralama gibi vahim suçları işlemeleri halinde; suçun işleniş şekli, kastın ağırlığı ve sabıka durumu göz önüne alınarak yaş indiriminden yararlandırılmaması hususunda hakime takdir yetkisi verildi. Ayrıca 12-15 yaş grubundaki çocuklara da şartlara göre bir üst grubun ceza rejiminin uygulanabilmesinin önü açıldı.
Öte yandan, 12-15 yaş grubunda olup algılama yeteneği gelişmediği tespit edilen çocuklara ceza verilmeyerek çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanacak. Algılama yeteneği olanlar için ise kademeli ceza indirimleri devam edecek.
Bıçak Satışına Sıkı Denetim: 18 Yaş Altına Satış Yasaklandı
Kabahatler Kanunu'na eklenen "Amaç dışı bıçak taşıma" maddesiyle, ruhsatlı av ve spor mağazaları dışındaki yerlerde bıçak ve benzeri kesici/delici aletlerin satışı ve sergilenmesi yasaklandı.
18 Yaş Altına Bıçak Yasağı: Bıçakların çocuklara satılması, çocuklarca satın alınması veya taşınması tamamen yasaklandı. Uy mayanlara 5 bin TL, vahim nitelikteki aletler için 10 bin TL idari para cezası kesilecek.
İnternet Satışları da Dahil: Düzenleme mesafeli ve internet satışlarını kapsayacak şekilde 1 Aralık 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek. Mesleki ve sanatsal icralar ise kapsam dışında tutulacak.
'Suça Sürüklenen Çocuk' Kavramı Kaldırıldı: Yerine 'Yönlendirme Tedbirleri' Geldi
Mevzuattaki "suça sürüklenen çocuk" ibaresi "adli süreçteki çocuk" olarak değiştirildi. Ceza sorumluluğu olmayan çocuklar için hapis yerine rehabilitasyon odaklı yönlendirme tedbirleri uygulanacak:
Dijital Risklerden Korunma Tedbiri: Çocuğun kullandığı dijital cihazlar BTK ve Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından 3 aydan 2 yıla kadar takip edilecek, riskli platformlara erişimi engellenecek.
Sosyal Hizmet ve Çevre Tedbiri: Çocuğun 20 ila 300 saat arasında kamu kurumlarında toplumsal hizmetlerde çalışması, park ve bahçe bakımı yapması veya kütüphanelerde belirlenen kitapları okuması sağlanacak.
Bağımlılık Tedavisi: Uyuşturucu, alkol, kumar ve davranışsal bağımlılığı olan çocuklar için zorunlu tedavi programları uygulanacak.
Aile Hukuku İhlallerine ve İhmalkar Ebeveyne Ağır Cezalar
Aile kurumunu korumak amacıyla TCK’daki cezalar artırıldı:
Ailevi bakım ve eğitim yükümlülüğünü ihlal edene verilen ceza "3 aydan 2 yıla kadar" hapse çıkarıldı.
Hamile eşini veya birlikte yaşadığı gebe kadını çaresiz durumda terk eden faillere 6 aydan 2 yıla kadar hapis verilecek.
Kötü alışkanlıkları veya onur kırıcı davranışları nedeniyle çocuğunun sağlığını ve ahlakını ağır tehlikeye atan anne ve babalara verilen ceza 1 yıldan 3 yıla kadar hapis şeklinde sertleştirildi.
Tedbir kararlarına uymayan anne, baba veya vasilere çocuk hakimi kararıyla 3 günden 10 güne kadar tazyik hapsi verilebilecek.
Çocuk Cezaevlerinde 'Doğrudan Eğitimevi' Uygulaması Sınırlandırıldı
Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun değişikliği ile çocuk hükümlüler artık cezalarının infazına doğrudan eğitimevinde değil, önce çocuk kapalı ceza infaz kurumunda başlayacak. İyi halli olduğu tespit edilenler eğitimevlerine sevk edilecek. Bu değerlendirmeler, aralarında Baro temsilcisi avukat ve uzman psikologların da bulunduğu bir kurul tarafından en geç 3 ayda bir yapılacak.
Acil Durumdaki Çocuklar İçin 24 Saatlik Koruma Mekanizması
Madde bağımlılığı, ağır akıl hastalığı veya bulaşıcı hastalık nedeniyle tehlike arz eden çocuklar sağlık kuruluşuna geldiğinde, acil korunma kararı alınması amacıyla 24 saat içinde uzman hekime rapor düzenlettirilecek. Hakim 48 saat içinde sağlık kurulu raporunu değerlendirip çocuk hakkında en uygun koruyucu kararı verecek.
TBMM Adalet Komisyonu Başkanı Cüneyt Yüksel, kabul edilen kanunun ardından yaptığı konuşmada, "Bu adım yalnızca çocuklarımızın bugününü korumakla kalmayacak; daha güvenli, daha adil ve daha güçlü bir Türkiye’nin yarınlarına sağlam bir temel teşkil edecektir" ifadelerini kullandı.