MEB'den Tarihi Adım: Okullarda Ruh Sağlığı Taraması Dönemi Başlıyor
Okul çağındaki çocuk ve gençlerin ruh sağlığını korumak ve dijital ortamlar başta olmak üzere karşılaşabilecekleri riskleri önceden tespit etmek amacıyla devrim niteliğinde bir adım atılıyor. Sağlık Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) iş birliğiyle hayata geçirilecek yeni uygulama kapsamında, okullarda kapsamlı bir "ruh sağlığı ve davranışsal risk" taraması başlatılacak.
Çocukların dijital ortamlardaki risklerden korunması ve son dönemde yaşanan olumsuz olayların araştırılması amacıyla kurulan Meclis Araştırma Komisyonu’nda sunum yapan Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürü Erdoğan Öz, projenin detaylarını paylaştı.
Ruhsal Bozuklukların Yarısı 14 Yaşından Önce Başlıyor
Ruh sağlığı sorunlarının belirleyici yaş grubuna dikkat çeken Öz, vakaların yaklaşık yarısının 14 yaşından önce ortaya çıktığını ve bu dönemin doğrudan okul çağını kapsadığını vurguladı. 10-18 yaş grubunu hedefleyen çalışma, herhangi bir "damgalama" riski yaratmayacak şekilde kurgulandı. Uygulamayla çocuklara teşhis koymak yerine, risk faktörlerinin erken aşamada tespiti hedefleniyor.
Hangi Sınıflara ve Nasıl Uygulanacak?
Hazırlanan plan doğrultusunda risk taraması:
4, 7, 9 ve 11. sınıf öğrencilerine uygulanacak.
Yalnızca öğrencileri değil; veli ve öğretmenleri de kapsayacak.
Süreç, erişimi kolaylaştırmak adına dijital formlar üzerinden yürütülecek.
Taramada Neler Sorgulanacak?
Genel Ruh Sağlığı: Öfke kontrolü ve dürtüsel davranışlar.
Bağımlılıklar: Madde bağımlılığı ve dijital/davranışsal bağımlılıklar.
Akran İlişkileri: Akran zorbalığı yapma veya zorbalığa maruz kalma durumları.
Güvenlik ve İstismar: Sözel, bedensel, davranışsal istismar riski ile kendine zarar verme eğilimleri.
Risk Düzeyine Göre Üç Kademeli Müdahale Planı
Anket sonuçlarına göre öğrenciler üç farklı risk kategorisinde değerlendirilecek ve duruma özel protokoller devreye sokulacak:
Düşük Risk Grubu: Okul temelli müdahale yapılacak ve öğrenci rehber öğretmen görüşmelerine yönlendirilecek.
Orta Risk Grubu: Sağlıklı Hayat Merkezleri (SHM) ile aile hekimlerine yönlendirme yapılacak ve MEB müdahale programları uygulanacak.
Yüksek Risk Grubu: Doğrudan Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi servisine sevk edilecek. Randevular Sağlık Bakanlığı tarafından alınarak yaşanabilecek gecikmelerin önüne geçilecek.
Acil Durum Protokolü: Yüksek risk tespit edilen çocuklarda aileler 24 saat içinde bilgilendirilecek. Gerekli görülen vakalarda Çocuk Koruma Kanunu kapsamında adli ve idari süreçler hızla başlatılacak.
Otizm Taramalarında Büyük Artış
Genel Müdür Öz, toplantıda ayrıca Otizm Tarama ve Takip Programı verilerini de paylaştı. 2025 yılında 255 bin olan taranan çocuk sayısının, bu yılın Temmuz ayı ortası itibarıyla 924 bine ulaştığını belirtti. Bu taramalar ve erken yönlendirmeler sayesinde otizm tanısı alan çocuk sayısı 224'ten 476'ya, diğer ruhsal tanıları alan çocuk sayısı ise 437'den 860'a yükselerek erken müdahale şansı yakaladı.
Milli Eğitim Bakanlığı ile son altyapı ve dijitalleştirme görüşmelerinin tamamlanmasının ardından ruh sağlığı taraması uygulamasının kısa sürede tüm okullarda hayata geçirilmesi bekleniyor.